Category Archives: kataian

IMG-20201106-WA0010

Belastegi#36

Bueltan dugu kataian egitasmoa eta oraingo honetan Maren Belastegi Guridi, bergararrak, eskeini dizkigu zenbait hitz. Hain zuzen, berak, konfinamendu garaian zaintza saretik sortutako “Etxetik Euskaraz Berriketan” egitasmoan parte hartu zuen dinamizatzaile gisa. Hemen egitasmo honi buruzko bere erreflexioa:

ETXETIK EUSKARAZ BERRIKETAN
Martxoan goizetik gauera etxera bidali gintuzten, ondorioz gure eguneroko bizitza
goitik behera aldatu zen.
Euskal Herriko hainbat herritan boluntario sareak jarri ziren martxan, baita Bergaran ere. Sare hauen helburua herritarrak laguntzea izan da arlo
ezberdinetan: erosketak egiterakoan, haurren zaintzan, osasun mentalean…eta baita ere hizkuntza ohituretan.
Hainbat haur eta nerabeei euskaraz aritzeko aukera asko murriztu zitzaiela ikusita , zaintza saretik pentsatu genuen aukera bat litzatekela “Etxetik
euskaraz berriketan” programa martxan jartzea.
Haur eta nerabeekin astean behin edo bitan bideo deiak egiten genituen. Lehenengo deia ezen erraza izan baina behin aurkezpenak eginda, taldean oso giro polita sortu zen.
Boluntarioentzat oso aberatsa izan da, konturatzen zara zein zorte daukagun gure egunerokoan euskaraz bizitzeko aukera dugulako. Familiek ere, asko eskertu dute, beraientzat ere garrantzitsua da euren seme-alabek euskara praktikatzeko aukera izatea.
Orain berriz eskolara itzuli dira, seguru nago uda aurretik egindako bideo deiak arrastoa utzi dutela.
Espero dut hemendik aurrera ere, haur eta nerabe hauek euskara praktikatzen jarraitzeko aukera izatea.

IMG-20201106-WA0010

31102019-_9DS3952

Arteaga#35

Oraingoan Alex Arteagak, Brigade Loco taldeko kideak, hartu du hitza eta gaur egungo gazteon artean euskal musika entzutearen  garrantziaren inguruan eta euskal referenteak eukitzearen inguruan egin digu berba. Jarraian Alexen hitzak:
Musika mundua zabala den heinean, toki zein momentu ezberdinetatik bizi daiteke eta orain dela urte gutxi hasi nintzen, guztia oholtza gainetik bizitzen. Musikari bezala lehen esperientzia orain dela 5 urte izango zen baina ez ziren proiektu sendo edo serioak. Azken bizpahiru urteetan aldiz talde edo proiektu serio bat jarri genuen martxan, kontzientzia ahaztu gabe alderdi ludikoa beregain hartuz.
Nahiko fresko daukadanez, gogoratzen ditut “Brigade Loco-k” eman zituen lehen pausoak. Ilusioa eta ezjakintasunaren arteko nahasteka bat zela esango nuke, hasieran ez genekien guztiak zein bide hartuko zuen, ezta nola bideratu bide hori. Denboratxo bat pasa behar izan zen egun garen formaziora iritsi eta egiten ari garen guztia egin arte. Hasieran 3 besterik ez ginen eta entseguak nahiko arraroak izaten ziren: bateriarik gabe, ekipo aldetik eskasa, nik abesten nuen…hasierak beti izaten dira zailak edo arraroak. Joten genituen abesti guztiak bertsioak izaten ziren, batzuk euskaraz eta beste batzuk erderaz. Ez geneukan aukeraketa egiteko arrazoi edo irizpide garbirik, bizitza osoan ikusi eta gure influentzia izan diren taldeak zirelako egingo genuen. Baina bada apur bat paradoxikoa gure izena ingelesez abesten duen talde baten abesti batetik hartzea…
Denborak aurrera egin ahala eta guztia talde izaera sendo bat hartzen hasi zenean, lehen diskarako hartu genuen erabaki bat letra guztiak euskaraz egingo genituela izan zen. Gure hizkuntza da eta naturalki ateratzen zaigu letra bat idazterako orduan euskaraz egitea, baina, inguratu gaituen mugimenduan talde askok eta askok gaztelaniaz idatzi izan dute edo idazten dute. Norberaren hautu pertsonala da hizkuntzarena baina sarritan galdetu izan naiz zergatik abestu dugun euskaldunok sarritan elebidun izaera horrekin. Urteak joan eta urteak etorri bizi izan dena errepresioa izan bada ere, musika herriak, herritik eta herriarentzat egindako zerbait da beraz gizarteak pairatzen duen guztiaren arabera jasango ditu aldaketak. Baliteke gure hizkuntzak garai latzenak pasa dituen uneetan, euskararen biziraupena izango zela ardura nagusia eta hori dela eta sortu ziren mugimendu edo talde ezberdinak eta bestelako arazo edo kanpo influentziak egon direnean hautua beste bat izan dela.

Musikari eta gazte bezala esango nuke euskaraz egiten den musika kontsumitzeak berebiziko garrantzia eta influentzia zuzena duela. Nik musika beti bi alderditan sailkatu izan dut: batetik, alde ludiko bategatik egiten da musika, ondo pasatu, dantzatu eta abesteko eta hori gehienetan erritmo eta doinu kontua izaten da. Beste alde batetik, helarazi nahi den mezua dago; letraren bitartez bidali, azaldu edo oihukatu daitekeena. Bi alderdi hauek batera osatzen dute musikak duen zentzua niretzako eta honek influentzia zuzena dauka gazteengan. Letretan kontatzen dena, gure kasuan behintzat, egun jasan behar izaten ditugun injustizia, arazo, ezbehar edota gertakari historikoak izaten dira eta hauek mezu bezala ulertu behar dira. Bizi dugun errealitatearen kontaketa bat da eta hau gazteengana gure hizkuntzan bideratzea altxor bat da. Beraz dagokion garrantzia badauka musikalki euskaraz aritzeak.

Azkenik esango dut bai musikaren alorrean edo beste alor askotan erreferente euskaldunak izatea eta are gehiago gure kulturan. Zergatik? Euskaldunon identitatea osatzen duten alderdi kulturalak zaindu behar ditugulako eta berau osatuko duten adituak izan, hauek herriari kontzientziarako
bidea eman eta indartzeko.
Amaitzeko esan nahiko nuke erreferenteen garrantzia eta influentziaz gain are eta garrantzitsuagoa dela hauek aurrera eramateko espazioak jendeari ahalbidetzea. Hori dela eta nire esker eta miresmen handiena gune autogestionatu guztiak aurrera eramaten dituen jendeari.

31102019-_9DS3952

Ander

Elorza#34

Azkenengo Kataian Izaro Aperribaiek izan zuen bere hitza emateko aukera eta musikaren munduan mugitzen jarraitzeko asmoz Ander Elorzari, Fly Shit taldeko kideari, pasatu zitzaion kataibegia. Hemen bere artikulua:

 

Musika munduan hasi berriak diren talde gehienek egin ohi duten bezala, gu ere gustuko taldeen abestien bertsioak egiten hasi ginen; batzuk euskaraz ziren, baina beste asko gaztelaniaz edo ingelesez (guk watxiweriz). Bertsioak egitetik sortzera salto egin genuenean, orduan bai, orduan euskaraz hasi ginen, eta harrezkero kantu bakarra egin dugu gazteleraz (lehenengo diskoan sartu genuen). Gerora, idazle desberdinen testuak erabili ditugu eta jatorrizko hizkuntza gaztelera edo ingelera izan arren, guk euskaratu egin ditugu, horrela geureago egin eta esaten ari garena ulertzeko, mezuak ere garrantzia baitu.

Ez dut gogoratzen hasieran hizkuntzaren hautuaren gaineko eztabaidarik izan genuenik (24 urte pasa dira eta), baina esango nuke, hasieratik argi izan genuela euskaraz izan behar zela. Alde batetik gure hizkuntza delako, eta bestetik, esan bezala, mezuari ere garrantzia ematen diogulako betidanik.

Taldea sortu genuen garai hartan gutako batzuk eragile desberdinetan parte hartzen hasiak ginen: Txapa irratia, Gazte asanblada edota Euskal Herrian Euskarazen esaterako, eta talde horietan, inguruan eragiteko hizkuntza euskara zen legez, guk ere gure inguruan eragin zuzenagoa izateko euskeraz egiten hasi ginen eta horrela jarraitu dugu. Hori bai, musika entzuteko garaian guretzat ez da oztopo zein hizkuntzatan dagoen sortua, gustukoa izatea da baldintza bakarra.

Euskaraz abestea ez da limitazioa izan, zorionez ez baikara ez lehenak ezta azkenak ere, eta gure aurretik, paraleloan zein ondoren beste batzuk ere zabaldu dute bide hori. Horrez gain, gure eremu naturala Euskal Herria da, penintsulako beste hainbat tokitan ere jo izan dugun arren, Catalunya, Zaragoza, Asturias edota atzerrian Eskozian, baina ez da egon eragozpenik.

Eta izena zergatik ingelesez? Talde bati izena ipintzea ez da lan erraza. Lehen kontzertua lotuta genuela uste dut, baina izen bat behar genuen eta han hasi ginen ideia desberdinak botatzen, hiztegia begiratzen… Guri gehien gustatzen zitzaizkigun taldeek izen ingelesa zuten, gehienak amerikarrak baitziren, eta bapatean “Fly Shit” irten zen; sonoritatea guk gustuko genituen taldeen antzekoa zen eta esanahia (euli kaka) nahiko punkia, buelta asko eman gabe onartu genuen, momentuan horrela irten zen. Eta gerora ez dugu aldatu.

Guretzat euskaraz abestea berezitasun positibo bat dela esango nuke, ez baitago guk jorratzen dugun musika estiloa euskaraz egiten duen talde askorik, eta hala ere, sare sozial desberdinen edota bandcamp bezalako plataformen bitartez gure musika zabaldu izanak, Erresuma Batuko, Espaniako, Quebeceko edota Hong Kongeko irratietan gure musika entzun ahal izatea ahalbidetu du.

Eduardo Galeanori euskaratu genion eta “Utopia laztantzen” abestian diogun bezala Jende txiki askok, gauza txikiak eginez leku txiki askotan alda dezake mundua. Eta bide horretan jarraitzen dugu, musika ondo pasatzeko egiteaz gain, gure inguruan eragiteko ere egiten dugulako.

 

Ander

Argazkia: Koldo Eizmendi

IMG_20191110_112017

Aperribai#33″Egia esan”

Oraingo honetan, Elvis Caino (Izaro Aperribai) musika kultur sustatzaileak izan du “kataian” jarraitzeko erantzunkizuna. Bittor Pozak gaur egungo musikaren panoraman euskara nola ikusten duen galdetu zion. Izarok, honela erantzun dio:

Egia esan, orain arte Bittorrek aurreko Kataian bota zizkidan galderaren erantzunik ez dut izan. Eta inoiz sortu edo izan badut, ez naiz oroitzen, ni ez bainaiz sortzailea eta sekula ez diot garrantzirik eman abestietan erabiltzen den hizkuntzari. Ez dut hizkuntza bat edo beste baten artean aukeratu beharraren dilema karriatu.

Hartzaile moduan, entzuten dudan musika guztia bere osotasunean hartuta, proportzioan  euskaraz abesten den musika gutxi entzuten du, baina uste dut, esan ahal dudala euskara gaur egungo musika eder askoetan dagoela. Abestia ondo eginda dagoela uste badut eta disfrutatzeko dohainak dituela iruditzen bazait, berdin zait euskaraz edo beste edozein hizkuntzatan egina dagoen. Ez dut abeslari euskaldun bat aukeratzen euskaraz abesten duelako, gustatzen zaidalako baizik.  Musika bat bakarrik euskaraz delako entzungo banu, nire ustez txarra den musika asko entzungo nuke. Adibidez, Itoiz ona delako entzuten dut,  Vendetta ez ordea, nahiz eta euskaraz abestu.  Hortaz aparte abeslaria euskalduna izanda ere erdaraz abestu eta gainera ondo egiten badu, ba ondo egiten du eta kitto. Ez dut traidore bat dela uste. Euskal Herrian dugun egoera linguistikoari bizkarra ematen ez dion bitartean, niri bost.

Mezulari moduan, musika euskaldun gehiago ez ipini izana leporatu didate batzuetan. Neure aldaretik euskal musika sustatu eta zabaltzeko betebeharra dudala. Eta pena txiki bat geratu zait bihotzean neure ikuspuntua behar bezala ezin izan dudalako azaldu. Inoiz saiatu al zarete goizeko hiruretan, taberna topera eta musika jendartean indarrez sartuta dagoenean, agintari moduak erabiltzen eta zigarroa zure sudurpean jarriaz etortzen den mozkorti bat, solasaldi lasai batekin konbentzitzen? Ba hori. Zu kabroi bat zera eta bera mundua arreglatzera etorri da. Nire pintxadak ez dira mitinak, kultura guneak baizik. Txo, ez ba zara kapaza euskal musika ez den zeozekin disfrutatzen, arazoa ez da nirea!

IMG_20191110_112017

bittor

Poza#32 “Egunean Behin”

Damianek ondo zekien Bittor Egunean Behin aplikazioarekin lanean ziharduela eta aurreko Kataian zenbait galdera egin zizkion honen inguruan. Bittorrek horrela erantzun dio:

Egunean Behin nondik nora sortu omen zen galdetu zidan bestean Damianek. Egia esan pentsatzekoa da, izan ere guk ere ez genuen espero horrenbesteko harrera ona izango zuenik.

Ez badakizue zertaz ari naizen, Egunean Behin euskarazko tribial motako joko bat da. Non honen mamia, egunean hamar galderako partida bakarra jokatzea den, beraz, erantzunak ondo aukeratzea oso garrantzitsua da, bestela lagunak irabaziko dizu. Bertan sailkapen orokor bat dago, non astero bi sari dauden, bata irabazleentzat eta bestea astean egunero jokatu dutenen arteko zozketa bidez. Taldeak ere sortu daitezke, eta bertan lagunak edo familiarekin jokatzeko aukera izan.

Nondik nora sortu den azaltzeko denboran atzera egin beharko dugu. Duela 4 urte, Tribual deituriko joko bat atera genuen. Bertan, nahi adina partida jokatu ahal ziren, baina handik gutxira aspergarria egiten zen zure buruarekin behin eta berriz partidak jokatzea.

Beraz, buruari buelta batzuk eman ostean proiektuaren freskotasunaren bila joan ginen, kultura eta ondo pasatzearen erlazioa bilatuz. Erabiltzaileen harrera ikusita, bide txukunetik doala dirudi.

Azken asteetan, ezin sinetsi gaude izan duen gorakadarekin, 36.000 lagun inguru egunero partida jokatzen. Horrek proiektuarekin bizirik mantentzeko indarra ematen digu. Hori gutxi izango balitz, erabiltzaile asko etengabe gauza berriak eskatzen ari dira, eta horri esker, hobetzeko aukera dugu, jokoa jokozaleen beharretara egokituz.

Esan bezala, erabiltzaileak dira jokoaren norabidea markatzen joan direnak. Hasieran, sailkapen orokorrean asko oinarritzen ginen, baina orain, taldeetan bizi asko dago eta orain hori hobetzeko ahaleginetan gabiltza. Azken asteetan komunitate txikiak hasi dira sortzen, adibidez Bergarako taldea (orain 113 parte hartzaile gara), baita Antzuolakoa, Eibarkoa, Lekeitiokoa, Baleikekoa eta ULMAkoa ere.

Honek euskarari dagokionez sortu dezakeen eragina izugarria da. Berri oso ona da egunero 36.000 euskaldun batzea eta tartetxo batez euskararekin kontaktuan jartzea.

Idazten diguten pertsonei aipamen berezia egiteko beharra sentitzen dut. Batzuk euskara ikasten ari direla esanez, hitz berriak ikasi eta hemengo kulturaz zerbait gehiago jakiteko aukera dutela. Beste batzuk ere kanpoan daudenak, erasmus edo lana dela. Adibidez, badira Txile, Polonia, Holanda, Ukraina, Islandia, Paraguai, Kolonbia, Thailandia, Israel, Austria edo Marokotik egunero jokatzen dutenak. Munduan zehar gabiltzan seinale.

Bakoitzak Egunean Behinekin duen harremana kontatzeak poztasun handia sortzen digu. Adibidez, bestean kontatu zigutena: Familia bat, ama, aita eta bi seme-alabak goizetan gosaltzen ari direla, denak batera eguneko partida jokatzen dute, eta ondoren, emaitzekin goizeko eztabaidatxoa sortzen da, istorio hori zoragarria iruditu zitzaigun. Beste batzuk bestalde, etxea partekatzen daudenen artean “fregaua” jokatzen dute. Badaude koadrilarekin, eskolako klasekoekin eta familiarekin sortzen diren pike sanoak.

Kultura eta euskara sustatzea da gure oinarria, baina ondo pasatzea helburu gisa izanik. Horrelako istorioak zoriontsu egiten gaituzte.

Bideari dagokionez, etengabe galdera mota berriak sortzea eta aplikazioa txukuntzen jardutea garrantzitsua dela uste dugu. Horrez gain, bigarren denboraldi honetarako, indar gehiena zuzenekoa presatzen inbertitu dugu. Orain dela hilabete batzuk iragarri genuen bezala, 2019ko Abenduaren 14an azpeitiako San Agustinen zuzeneko finala jokatuko dugu. Aste bakoitzeko lehenengo hamarrak zuzeneko finalean jokatzeko pasea irabaziko dute, eta noski, besteok ikustera joateko gonbidatuta gaude. Mekanika antzekoa da, baina kasu honetan 200 bat lagun aldi berean partida multzo bat jokatzen, galdera berdinekin, erabat parekatuta arituko dira.

Bukatzeko, izan duen harrera eskertzeko beharra daukat, publizitate gabe izandako zabalkuntzagatik, dena ahoz-ahokoa. Honezkero, probatu ez baduzu, jaistera eta probatzera gonbidatzen zaitut. Eta gustuko baduzu, egunean behin elkartuko gara, euskararekin tartetxo batez gozatzeko.

Azkenik, hurrengo Kataian jarraitzeko asmoz, Elvis Caino Bergarako musika kultur sustatzaileari galdera batzuk egitea gustatuko litzaidake.

Galderak hauek dira:

-Nola ikusten duzu Euskal musikaren/rock´n´rollaren momentuko panorama?

-Zer iruditzen zaizu gaur egungo taldeek ingelesez edo beste erderazko hizkuntza baten abesteko duten joera/moda?

 

 

bittor

Damian_argazkixa_hdrdy

Madinabeitia#31

Oraingoan Damian Madinabeitiak erantzun dio Monikaren galderari, jarraian bere hitzak:

Ia ze hizkuntzatan jolasten daben gaztiak galdetu dostan, Monika.

Egixa esan, 2017 eta 2018ko hainbat ikerketen arabera Espaiñiako Estatuan (1, 2), 6-24 urte arteko jokalari kopurua, 35-66 urte arteko jokalari kopuruaren oso antzerakua don (ez dittun joko berdiñak izango, ziurrenik). Orduan, ez jakiñat galderia gaztiendako bideratutakua izan biharko litzaken. Dana dala, gaztiek bideo-jokotan orokorrian eta gehixenbat gaztelaniaz jolasten jone. Batez be, ingelesez eta gazteleraz. Hala ta be, mundu mailan (eta jokuan arabera) bideojokutan gehixen erabili ohi dien hizkuntzak mandarin txinatarra, gaztelera, portugesa, errusiera, japoniera, alemana, koreera, frantsesa, italiera eta poloniera dittun. Baiña normalian jokuak garatzian kontuan izan ohi diren hizkuntzak ingelesa, japoniera, koreera, frantsesa, alemana eta gaztelera dittun.

Honek zerikusi zuzena jaukan euskaldunok jolasetan darabilguzen hizkuntzekin. Erabiltzailliek eskuragarri dittuen hizkuntzen artian ez don euskeria egoten. Youtuben daren bideojokuen inguruko bideuen portzentaia minimo bat besteik ez jaon euskaraz eta horrek zailtasun haundixa jakarn euskaldunak izan eta bideo-jokoetan jardun nahi daben gaztiengana iristeko.

Bideo-jokoak ez dittun gure artian urte askuan egon, baiña ezta beste inun be. Leku askotan, modu naturalago batian nahastu edo onartu jittune bideo-jolasak kultura eta egunerokotasunian. Nere ustia don, euskal gizartian arrotz sentidu dittugula bideo-jolasak, eta hein haundi batian ez ginuzelako geure hizkuntzan aurkitzen.

Baiña ez neuken esango bideo-jokua moda bat danik. Bere garaian instinto imaginariuak asetzeko garatu zittunan beste arte alorrak bezela (ipuin-kontalaritza, musikia, liburuak, zinia, etab.), bideo-jokoek gure alde humanua elikatzen jone.

Beti eduki jone fama txarra, eta azken boladan bogan daguan kontua don komunikabide askotan. Hau izan jeikenan euskal kulturan sartzeko izan zeban -eta daukan- traba haundixenetako bat. Baiña beste edozein arte modu bezela, gauza onak edo txarrak egitteko erabili leiken. Hor jaon koskia, ze bideo-joku esperimentatzen dogun; eta batez be: zela.

Bigarren galderiari helduaz, badaguala euskal komunitatia esango dostanat. Eta komunitate horren zati eder bat “Game Erauntsia” izeneko elkarte batian alkartu gaittun. Game Erauntsian bideo-jokoen eta euskeriaren arteko uztarketan sinisten jonau. Euskeria bultzatzen jonau eta bideo-jokoen esparruan euskerazko tituluen aukeria zabaldu, elkarbanatu eta irisgarri egittia don gure helburua. Hortarako, danerako jentia bildu gaittun eta bakoitzak gauza ezberdiñak egitten jittunau: bajaren programatzailliak, itzultzailliak, jokalarixak, youtuberrak eta beste edozertan lagunduko leukenik be bajaon.

Bideojokuek hainbat onura badakartela jiñone, bestiak beste: hizkuntzak ikasteko, musikia edo instrumentuetan trebatzeko, irudimena lantzeko, historia ikasteko, kooperaziñua eta kolaboraziñua lantzeko eta baitta be ofiziuekin zerikusixa dauzken ezagutzak hartzeko (hegazkin simulatzailliak, negozio kudeaketa…). Hala ba, noizbait saiakera bat egittera animatzen haut: Game Erauntsian web orrixan (gamerauntsia.eus) sartu eta “Jokoak” atalian “Euskarazko bideo-jokoak” orrixan ikusgarri jaren euskeraz jolastu leizken joko batzuk. Azken finian: “Txapela buruan… BAINA ibili hadi munduan!”

Kataia jarraitzeko, Bittor Poza bertatik bertara ezagutzen ez doten arren, bajakiñat Egunean Behin izeneko aplikaziñuakin zelabaitt lanian jarduten dabela. Horri helduta, hurrengo kataibegixa Bittorri luzatzen jotzanat.

Bittor, hik nahi bezela erantzun; edo hire modura kontaik. Baina galdera sortatxo bat egingo dostat nundik hasi izan deizun: nundik nora sortu zuan Egunean Behin?, daguaneko milioi bat erabiltzaile batu diela entzun najuan. Egixa al dok? Bergaran erabiltzen al dok aplikaziñua?, zer eragin eduki leikek honek euskeriai dagokixonian?

Damian_argazkixa_hdrdy

Monika Belastegi

Belastegi#30 Euskarazko hedabideak kontsumitzea lagungarria da euskaldunberrientzat

Gaurkoan, Monika Belastegi dugu Kataianeko hitzaren jabe, Udal Euskaltegiko Patxi, Marian eta Arantzazuk luzatutako kezka/galderei erantzuteko prest!

Udal euskaltegiko ikasleek egindako hausnarketari jarraipena emanez, hona hemen Monika Belastegi Goiena komunikazio taldeko kidearen iritzi artikulua.

Patxik, Marianek eta Arantzazuk ez bezala, etxean jaso dut nik euskara, ama hizkuntza dut.  Patxik, Marianek eta Arantzazuk ez bezala, ikasketak euskaraz egin ahal izan ditut, eta halaxe egin ditut. Zentzu horretan euren aldean nire bidea erraza izan da.

Lanean, Goiena Komunikazio Taldean, euskara da erabiltzen dugun hizkuntza eta Ibilbide profesionalean euskara ikasle eta euskaldunberri askorekin egotea tokatu zait. Eta egoera horietan beti pentsatu izan dut itzelezko meritua zuela nirekin une horretan euskaraz ari zen pertsona horrek. Izan ere, esateko zutena euskaraz esan ahal izateko, euskaraz komunikatu ahal izateko, esfortzu handia egiten ikusi ditut. Egia da beti ez dela izan erraza elkar erabat ulertzea, baina zer gutxiago une horietan enpatiaz eta pazientziaz jokatzea baino? Seguru hurrengoan hitzak errazago eta naturalago aterako direla.

Kazetariontzat hizkuntza ondo menperatzea ezinbestekoa da irakurle eta ikus-entzuleek gure mezua ondo uler dezaten. Bada, hori horrela izan dadin, eta badakigulako gure irakurle eta ikus-entzuleen artean euskara maila desberdinak daudela, hizkuntza ahalik eta errazen eta zuzenen erabiltzen saiatzen gara. Hala, aukera paregabea iruditzen zait euskara ikasten ari direnentzat Goienak eskaintzen dituen aukerak baliatzea – gure aldizkariak eta webgunea irakurtzea eta telebista ikustea–. Debagoieneko gertakariekin informatuta egoteaz batera, euskara ikasgeletatik kanpo, modu arin eta entretenigarrian jasotzeko beste bide bat da.

Are gehiago, zuek ere baduzue lekua gurean: bertara etorrira, gutun bidez, webgunean komentarioak idatzita… Pozik jasoko ditugu zuen iradokizunak. Beldurrak eta lotsak alde batera laga eta euskara gutxiago edo gehiago jakin, dakizuena dakizuela, erabili. Eta Goienako kazetariren batekin kalean topo eginez gero, lasai asko egin euskaraz!

Katearekin jarraitzeko, Damian Madinabeitiari (Game Erauntsia taldeko kideari) luzatzen diot ondorengo galdera: bideo jokoak horren modan dauden sasoi honetan, ze hizkuntzatan jokatzen dute gazteek? Ba al dago euskal komunitaterik?

Monika Belastegi

MANUAL Udal euskaltegiak

Patxi/Marian/Arantzazu#29 “Zeintzuk dira euskaraz ikasitakoa erabiltzeko sumatzen dituzuen zailtasunak?”

Azkenekoz Nerea Alzelaik hartu zuen hitza, eta honek Bergarako Udal Euskaltegiko bere hiru ikasleri galdera hau luzatu zien: Zeintzuk dira euskaraz ikasitakoa erabiltzeko sumatzen dituzuen zailtasunak?. Jarraian Patxi, Marian eta Arantzazuk galderari erantzundakoa:

Sortutako galderak aukera paregabea ema dit Euskaltegian ikasitakoa erabili orduko sortzen zaizkidan arazoak zeintzuk diren azaldu ahal izateko. Horregatik, jarraian zailtasun horiek zeintzuk izan diren adierazten saiatuko naiz.

Nahiz eta orain berrogeita hamabi urte Bergaran jaio izan, sekula ez nuen euskara ikastea lortu. Nire haurtzaroan, gurasoek ez baitzekiten euskara, oso zaila zen ikastea, eta gero arrazoi batzuengatik edo besteengatik, inoiz ez nuen unea aurkitu ikasteko.

Beti izan dut euskara ez jakitearen arantza; horregatik, orain dela ia hiru urte Euskaltegian ikasten hasi nintzen. Oso pozik nago, gero eta euskara gehiago dakidalako. Baina kontziente naiz ikasitakoa erabiltzen ez badut Euskaltegitik kanpo, sekula ez dudala lortuko, eta momentu horretan, nahiz eta zailtasun ugari aurkitu ditudan ( beldurra, lotsa, eta abar), horrelakoak gainditzeko gai izango naiz. Baina konponbidea nire esku ez dagoen oztopo handi bat badago; nahiz eta nik euskara dakitenei euskaraz hitz egin, batzuek, ohituragatik, gaztelaniaz erantzuten didate.

Orain dela hogeita  hamar bat urte, Kortazar tabernako horma batean Joxean Artzeren oso esaldi ezaguna zegoen:

“Hizkuntza bat ez da galtzen ez dakitenek ikasten ez dutelako, dakitenek hitz egiten ez dutelako baizik”

Eta gaur, esaldi horretan pentsatzen dudanean, esan nahi duena ulertzen dut.

Horregatik, euskaraz dakitenei egin nahi diet galdera:

ZERGATIK EZ DUZUE EUSKARAZ BERBA EGITEN EUSKALDUN BERRIEKIN?

 

Patxi

II

Euskaltegian dabilen ikasleetariko bat naiz.

Esan behar dut nire garaian ez zegoela euskara ikasteko modurik, debekatuta zegoelako. Horren ondorioz, gure garaiko neska-mutil askok galdu genuen gure hizkuntza dena. Geroago sortu ziren ikastolak, eta mugimendu horrekin, berriro ere, errekuperatu genuen gure hizkuntzaren zati garrantzitsuenetariko bat.

Euskaltegiak ere lagungarriak dira euskalduntzeko momentuan, euren ekimenak erakusterakoan dauden erreminten bitartez; adibidez, hor daude, belarriprest, ahobizi, mintzapraktika, liburutegiak…

Euskara erabiltzen dugunok garrantzi handia ematen diogu euskara normalizatzeari eta herri euskaldun bat izatera iristeari.

Hau idazterakoan, aipatuko nuke sortu zaidan kezka bat: jendearentzat zer nahi duen esan euskalduntze hitzak. Nik ulertzen dudanez, gure egunerokotasunean normalki euskaraz hitz egin eta euskaraz bizi nahi du esan. Eta euskaltegien helburua hori dela esango nuke, gaizki ulertu ez badut.

Zoritxarrez, esango nuke nik  derrigortuta bezala  goazela ikastera; agintariek eta lanak agintzen dutelako, lan finko bat eskuratu nahi badugu titulu bat ateratzeko. Horregatik, euskara beste maila batean geratze zaigu.

Azken finean, euskararen erabilera gaurko eta biharko egunerokotasunera heltzea izan behar da helburua.

Nik ikasi dudan euskara erabiltzeko ez dut zailtasunik, baina batuera hitz egiteko, bai. Eta beste batzuengana iristerakoan, sumatzen dut euskaldun zaharrak berrientzat oztopo garela hitz egiterakoan. Hau da, taldeetan gaudenean, euskaldun zaharrak hitz egiterakoan, erdaldunak ez badu ulertzen, erdarara aldatzen dugu, eta hori eurendako oztopoak jartzea bezala da.

 

Marian

III

Astean lau egunez eta b orduz egunero, zintzo-zintzo joaten gara Euskaltegira, euskara ikastera eta hobetzera.

Han ikasitakoa geure ingurura zabaltzerakoan, badira zailtasunak gainditu behar ditugunak. Alde batetik, inguru erdalduna edukitzea; batzuek ez dakite, eta ezin eurekin euskaraz partekatu. Beste batetik, lan tresnak . Hauek, nire kasuan, gaztelaniaz daude, eta ez dut aukerarik euskara erabiltzeko, nahiz eta langile kopuru txiki batekin euskaraz jardun egunerokotasunean. Beste batzuetan, lotsa, beldurra,… Horiek ondo gestionatzen ikasi behar dugu, aurre egiteko;   hau gure esku dago.

Gure esku ez dagoena parean dugun euskal mintzaidearen pazientzia falta da. Sarritan gertatzen zaiguna, norberak poliki hitz egin edota ezin bukatu esaldia, ezin aurkitu aditz egokia eta momentu horretan, gure lagunak primeran “laguntzen” gaitu esaldia bukatzen edota aditza osatzen.

Horiek dira neure ikuspuntutik zailtasun handienak. Beste asko egongo dira, baina hauek gainditzen baditugu, pauso handia emango dugu aurrera. Has gaitezen, bada, lehenengo pausoa ematen, eta galde diezaiegun euskaldun zaharrei adibidez,  zer pauso emango luketen euskara ikasten ari garenoi bidea leuntzeko.

 

ZER PAUSO EMANGO ZENUKETE EUSKARA IKASTEN ARI GARENOI BIDEA LEUNTZEKO?

 

Arantzazu

Nerea Alzelai

Alzelai#28 “Euskaltegiak zer paper jokatzen du kaleko erabileran jauzia emateko orduan?”

Oraingoan Nerea Alzelaik hartu du lekukoa. Bergarako Udal Euskaltegiko irakaslea da, euskaltegiak euskarari egiten dizkion ekarpenei buruz hitz egiten du ikasleak erdigunean jarriz.

Euskaraldiaren testuinguruan entzun gabe neukan, eta gustatu egin zait hitza: ERABILALDIA. Edo, zehazkiago esateko,  kontzeptua bera, gustatu zait. Hitza, Euskaraldiaren jarraipen gisa, iradokitzen duenagatik: bertan parte hartu genuen Belarriprest eta Ahobiziok ekindako ibilbideak etenik ez duela, orduan piztutako ilusioarekin jarraitu dezakegula, ekimenaren lehen aldia bukatu arren…. Eta kontzeptua, nire ustez, era batera edo bestera euskalgintzan dihardugunon helburu nagusia adierazten duelako: euskara erabiltzea, euskara normalizatzea, euskaraz bizitzea; gure herria euskalduntzea, azken finean.

“Bota” didazun galderari dagokionez, gaiak ertz asko dituela esango nuke, baina saiatuko naiz labur adierazten. Alde batetik, euskaltegien sorreraren arrazoia edo funtsa  daukagu. Ni mundu honetara euskaltegiak sortu eta urte batzuetara iritsi nintzen arren, beti pentsatu izan dut helburu nagusia gure herria(k), herritarrak euskalduntzea edo horretarako baliabideak ematea dela. Izan ere, gure euskaltegiaren estatutuetan jasotakoaren arabera, “Bergarako barrutian Helduak Alfabetatzea eta Euskalduntzea da Fundazioaren (Udal Euskaltegia) helburua”. Nolanahi ere, beste alde batetik, euskalduntzetzat zer ulertzen dugun izan daiteke koxka. Zergatik esaten dudan hori? Bada, Euskaltegiak eta bertako langileok geure helburuak eta egitekoak oso argi izan eta egunerokoan gauzatzen saiatzen bagara ere, helburu instrumental delakoa—tituluak eskuratzea, alegia— gaina hartzen ari delako edota hartuta dagoelako. Eta, ikasleen helburu nagusia lanerako hizkuntza eskakizunen bat eskuratzea denean, edota gure jarduna horretara lerratu  nahi denean, begi bistakoa da, erabilera galtzaile ateratzen  dela.

Eta, azkenik, euskaltegiak ikasleen erabileraren duen egitekoari dagokionez, gure jardunaren hiru alderdi aipatuko nituzke:

  • Abiapuntua: argi daukagu hizkuntza(k) erabiltzeko eta erabiliz ikasten direla.
  • Bidea: euskara irakas-hizkuntza eta harreman-hizkuntza izan ohi da, ikasleak ikasi ahala eta ulertzen duen neurrian. Esan beharrik ere ez dago hizkuntzaren lau trebetasunen garapena, helburu ez ezik, eguneroko lanketaren funtsa ere badela.
  • Helmuga: arestian esan bezala, helburu-hizkuntza izateko harreman-hizkuntza izanik, kanpoko errealitatea gurera ekartzen eta geu kanpoko errealitatera ahalik eta gehien irteten saiatzen gara gero eta nekezagoa egiten zaigun arren; besteak beste, kanpo ekintza edo ekintza osagarriak eginez, herriko beste taldeekin antolatu daitezkeen jardueren partaidetzan (Jardun,Berriketan, Liburutegia…).

Azken finean,  gure jardunean ohiko praktika da ikasi ahala erabiltzera bultzatzea, horretarako ahalik eta egoera eta aukera gehienak baliatzea, ikasleak horretara animatzea, inguruko aukerak ikusaraztea…. Baina nago kasu asko eta askotan ez dugula nahi genukeen neurrian lortzen. Eta asko dira pausu horiek ematea zailtzen duten ingurumari eta arrazoiak.

Horregatik, ikasleei eurei egin nahi diet galdera, ea baten batek erantzuten duen….

ZEINTZUK DIRA EUSKARAZ IKASITAKOA ERABILTZEKO SUMATZEN DITUZUEN  ZAILTASUNAK?

Maitane Arizabaleta

Arizabaleta#27 “Euskaraldiaren ostean erabilaldia”

Oraingo honetan, Maitane Arizabaleta Astiazaranek hartu du lekukoa. Bergarako Berriketan egitasmoko koordinatzailea da eta Euskaraldiaren biharamunaz idatzi du.

Parte hartu al zenuen Euskaraldian?  Ziur baietz! Eta orain jauzi egiten jarraitzeko garaia da. Ez duzula saltoa eman oraindik? Ba garaiz zabiltza!  Berriketan taldeetan lagun artean euskaraz aritzeko aukera bikaina daukazu! Hasi eta segi 2019an euskara ingurukoekin euskara erabiltzen. Egin jauzi!!
Mintzapraktika egitasmoen helburua, besteak beste, erabilera sustatu eta euskara erabiltzeko aukerak eskaintzea da, euskaldunon arteko harremanak saretuz.

Dezente dira euskara praktikatu nahi dutenen motibazioak: ikasitako praktikan jartzea, galdutako ohitura berreskuratzea, euskarazko giroa eta jendea ezagutzea….

Euskalduntze bidean pertsona horren inguru hurbilak eta harreman informalek sekulako eragina dute pertsona hauek hiztun hobeak izan daitezen. Komunikazio informal hauetan lortzen baita hizkuntza bat hitz egiteko erraztasuna, segurtasuna eta ohitura finkatzea.

Honen harira, euskaraz hitz egiteko aukera guztiak aprobetxatu behar dira, hizkuntza bat ikasteko modurik onena praktikatzea baita. Akatsik gabe hitz egitea, denbora eta ariketa eskatzen duen prozesu naturala baita.

Baina euskararen normalizazioan euskararen erabilera ziurtatzea ez da bakarrik euskara praktikatzeko beharra denaren ardura, gizarte osoaren erantzukizuna baizik. Beraz guztioi dagokigu altxor hau zaindu eta ondorengoei transmititzea.

Laburtuz, etxetik kalera bi jauzitan salto egiteko aukera eskaintzen dute: etxeko bakardadetik taldeko girora lehendabizi eta, taldeko konplizitateaz, kaleko erabilerara gero, kalea euskaltegi bihurtuz…

Nerea, eta euskaltegiak zer paper jokatzen du kaleko erabileran jauzia ematerako orduan?